Tüketici
Ayıplı Malda Tüketicinin Seçimlik Hakları
Satın alınan ürün ayıplı çıktığında tüketicinin başvurabileceği yollar nelerdir? Değişim, onarım, iade ve indirim seçeneklerine genel bir bakış.
1 dk okuma
Çalışma alanlarına dön
Çalışma Alanları
Tüketici Hukuku
Ayıplı mal ve hizmetlerden doğan talepler, mesafeli satış sözleşmeleri, abonelik ve devre tatil sözleşmeleri ile tüketici kredilerine ilişkin uyuşmazlıklarda danışmanlık ve temsil sağlanır.
Tüketici hakem heyetleri ve tüketici mahkemeleri önündeki süreçler, somut ihtiyaca göre değerlendirilerek yürütülür.
Bu Alanda Sunulan Hizmetler
- Ayıplı mal ve ayıplı hizmetten doğan seçimlik hakların kullanılmasında danışmanlık ve temsil
- Tüketici hakem heyeti başvurularının hazırlanması ve takibi
- Tüketici mahkemelerinde arabuluculuk ve dava süreçlerinin yürütülmesi
- Mesafeli satış sözleşmeleri ve cayma hakkına ilişkin uyuşmazlıklar
- Devre tatil ve ön ödemeli konut satış sözleşmelerinden doğan talepler
- Abonelik sözleşmelerinin feshi ve haksız şartlara ilişkin talepler
- Tüketici kredileri ve banka ücretlerine ilişkin uyuşmazlıklar
- Garanti, onarım ve satış sonrası hizmetlere ilişkin uyuşmazlıklar
Tüketici Hukuku Hangi Hakları Korur?
Tüketici hukuku, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (TKHK) çerçevesinde, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ve tüzel kişilerin satıcı ve sağlayıcılar karşısındaki haklarını düzenler. Ayıplı mal ve hizmetler, taksitle ve mesafeli satışlar, tüketici kredileri, abonelikler ve garanti yükümlülükleri bu alanın temel konularıdır.
Kanun, sözleşmelerdeki haksız şartlardan haksız ticari uygulamalara kadar geniş bir koruma sağlar; tüketici aleyhine düzenlenen ve müzakere edilmemiş haksız şartlar kesin olarak hükümsüzdür. E-ticaretin yaygınlaşmasıyla mesafeli satışlar ve cayma hakkına ilişkin uyuşmazlıklar uygulamada giderek daha fazla yer tutmaktadır.
Tüketici Hakem Heyetine mi, Tüketici Mahkemesine mi Başvurulur?
Tüketici uyuşmazlıklarında izlenecek yol, uyuşmazlığın değerine göre belirlenir. Her yıl güncellenen parasal sınırın altında kalan uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur; başvurular ücretsizdir ve e-Devlet üzerinden de yapılabilir. Hakem heyeti kararları tarafları bağlar ve karara karşı tüketici mahkemesinde itiraz yolu açıktır.
Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar tüketici mahkemelerinin görev alanına girer; bu davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Tüketici mahkemelerinde tüketiciler harçtan muaf tutulmuştur; talebin doğru belirlenmesi ve delillerin eksiksiz sunulması sürecin sağlıklı ilerlemesi bakımından önem taşır.
Ayıplı Mal Çıkarsa Tüketicinin Seçimlik Hakları Nelerdir?
Satın alınan malın ayıplı çıkması hâlinde tüketici; sözleşmeden dönerek bedelin iadesini isteme, ayıp oranında bedel indirimi talep etme, ücretsiz onarım isteme veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesini talep etme seçimlik haklarından birini kullanabilir. Ücretsiz onarım ve misli ile değişim talepleri, orantısız güçlükler doğurmadıkça satıcı tarafından yerine getirilmek zorundadır.
Ayıplı hizmetlerde de benzer seçimlik haklar tanınmıştır. Teslim tarihinden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu karine olarak kabul edilir; bu nedenle ayıbın fark edilmesi hâlinde satıcıya gecikmeksizin ve ispatlanabilir biçimde bildirim yapılması önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Ayıplı çıkan ürünü iade edebilir miyim?
- Evet; ürünün ayıplı çıkması hâlinde sözleşmeden dönerek bedel iadesi istenebilir ya da bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misli ile değişim haklarından biri tercih edilebilir. Talebin uyuşmazlığın değerine göre hakem heyeti veya mahkeme önünde ileri sürülmesi gerekebilir. Hangi hakkın kullanılacağı, somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
- Tüketici hakem heyetine nasıl başvurulur?
- Başvuru; yerleşim yerinin veya işlemin yapıldığı yerin hakem heyetine yazılı olarak ya da e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) aracılığıyla yapılabilir. Başvuru ücretsizdir; fatura, sözleşme ve yazışmalar gibi belgelerin eklenmesi incelemeyi kolaylaştırır. Heyet, dosya üzerinden inceleme yaparak karar verir ve karara karşı tüketici mahkemesine itiraz mümkündür.
- İnternetten alınan ürün kaç gün içinde iade edilebilir?
- Mesafeli satış sözleşmelerinde tüketici, kural olarak malı teslim aldığı tarihten itibaren on dört gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin cayma hakkını kullanabilir. Cayma hakkının istisnaları vardır; kişiye özel üretilen ürünler ve çabuk bozulabilen mallar gibi bazı ürünler bu kapsam dışındadır. Satıcının cayma hakkı konusunda bilgilendirme yapmaması hâlinde süre uzayabilir.
- Tüketici mahkemesinde dava açmak ücretli midir?
- Tüketici hakem heyeti başvuruları tamamen ücretsizdir. Tüketici mahkemelerinde açılan davalarda ise tüketiciler kanun gereği harçtan muaftır; bununla birlikte bilirkişi ve tebligat giderleri gibi yargılama masrafları söz konusu olabilir. Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerektiği de unutulmamalıdır.
Bu yanıtlar yalnızca genel bilgilendirme amacı taşır; hukuki danışmanlık veya görüş niteliğinde değildir. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.
İlgili yazılar
Randevu
Görüşme için randevu talep edin
Sorularınızı değerlendirmek ve süreci birlikte planlamak için iletişime geçebilirsiniz.
Görüşmeler randevuyla, online veya yüz yüze gerçekleştirilir.